18 maj
O godz. 16.00 Józef Piłsudski przybył do Warszawy. Witał go na dworcu premier Leopold Skulski. Następnie w kościele pw. św. Aleksandra biskup polowy Gall odprawił nabożeństwo, w trakcie którego odśpiewane zostało uroczyście Te Deum laudamaus. Wieczorem odbyło się posiedzenie Sejmu, w którym wziął udział Józef Piłsudski.
Na Froncie gen. Szeptyckiego zakończyła się pierwsza faza natarcia bolszewickiego, które zmieniło teraz kierunek z zachodniego na południowo-zachodni. 1 Armia musiała cofnąć się na kolejną linię obrony.
Prawicowy polityk Juliusz Zdanowski tak skomentował przybycie Józefa Piłsudskiego do stolicy:
„Czas cudowny.
Tłumy na ulicach. Szalona owacja dla zwycięzcy. (…)
Adam Tarnowski równał i gładził sukno na progach dworca położone…”
To samo wydarzenie opisuje Wacław Jędrzejewicz:
„18 maja Piłsudski powrócił do Warszawy, entuzjastycznie witany przez ludność na Placu Trzech Krzyży, gdzie odbyła się msza dziękczynna. Studenci odprzęgli konie od powozu Piłsudskiego i zawieźli go do Sejmu, gdzie witał go marszałek Trąpczyński. Byłem na tej wspaniałej uroczystości wiążącej imię Piłsudskiego z Chrobrym.”
Niespełna siedemnastoletni Jan Szczygielski w swoim „Dzienniku” zapisał dzień później:
„Takiego pochodu, a właściwie uroczystości nigdy nie widziała Warszawa. Są to opinie gazet. Zupełnie słusznie. Po spotkaniu z Jurkiem i Tadkiem poszliśmy do dworca Wiedeńskiego. Jurek tłumaczy mi zresztą słusznie, że przy kolei nic nie będzie widać. Nie chciałem go jednak usłuchać. Nie wiedział z jakiego powodu. (…) Punkt 4 ppł pociąg był na stacji, zaś w 5 minut później Piłsudski stał na schodach stacji. Przemawiał do niego prezydent miasta Drzewiecki… Później Naczelnik udał się do kościoła św. Aleksandra. Przez Aleje Ujazdowskie szkoły i wojsko utworzyły nie przerwany szpaler. Orkiestry grały marsza Dąbrowskiego. Zaiste iż zwycięzca Kijowa, był przyjmowany tak, jak przyjmowano w Rzymie konsulów zwycięskich…”
Ze stenogramu posiedzenia Sejmu Ustawodawczego w dniu 18 maja 1920 r.
„Marszałek:
Oznajmiam Panom, iż Naczelnik Państwa przybył.
(Naczelnik Państwa ukazuje sic w loży. Posłowie powstają i witają go długotrwałymi, rzęsistymi oklaskami).
Panie Naczelniku Państwa!
Sejm cały przez usta moje wita Cię, Wodzu Naczelny, wracającego ze szlaku Bolesława Chrobrego. Od czasów Kircholmu i Chocima naród polski takich tryumfów oręża swego nie przeżywał.
Ale nie tryumf nad pogrążonym wrogiem, nie pycha narodowa rozpiera serca nasze. Historia nie widziała jeszcze kraju, który by w tak trudnych warunkach jak nasz tworzył swą państwowość. W takiej to chwili zwycięski Twój pochód na Kijów dał narodowi poczucie własnej siły, wzmocnił wiarę w własną przyszłość, wzmógł jego dzielność duchową, a przede wszystkim stworzył podstawę do pomyślnego i stałego pokoju, którego wszyscy tak bardzo pragniemy.
Czynem orężnym zaświadczyłeś nie tylko o dzielności polskiego ramienia, ale wyrwałeś z piersi narodu i w sztandar zamieniłeś jego najlepszą tęsknotę, jego rycerstwo w służbie wolności narodów. (Brawa)
Daremnie wrogowie nasi liczyli na różnicę poglądów politycznych w Polsce. Cała Polska jest zgodną w pragnieniu, aby ludność, dziś przez armię naszą uwolniona, sama stanowiła o swym losie, o formie swej państwowości, o formie swego rządu. (Brawa). Armia nasza na ostrzach bagnetów niesie wolność ludności, przez tyle lat gnębionej, niesie tam pokój ludziom dobrej woli. (Brawa).
W Tobie, Naczelny Wodzu, bez względu na różnice partyjne widzimy symbol ukochanej naszej armii, armii o takiej sile, jakiej naród nasz nawet w swych najświetniejszych czasach nic posiadał.
Zwycięstwa, odniesione przez armię naszą pod Twym dowództwem, wpłyną na losy Polski nie tylko na naszym Wschodzie. Dziś wie i widzi świat cały: Polska już nie jest bezbronna.
Naczelnemu Wodzowi i armii polskiej cześć!
(Długotrwale oklaski na wszystkich ławach i okrzyki: „Cześć!“).
Nie ustają walki na odcinku 51 pp dowodzonego przez Mariana Kukiela:
„Około godz. 15 wiadomość telefoniczna. Gwałtowny atak bolszewików od Nowosiółek na prawą flankę pozycji krzyżopolskiej. Szczęściem zmusiłem przedtem Sadowińskiego do zatrzymania 1 kompanii w rezerwie aż w Kniażopolu. Idzie do kontrataku. Rzucam na Nowosiółki kompanię z Dubowa, chroniącą mi tam skrzydło. Artyleria dobrze współdziała. Idzie cudownie.
Pędzę do Kniażopola, na punkt obserwacyjny i do Sadowińskiego. Już kontratakujące kompanie wybiły bolszewików z Nowosiółek. Ale jeszcze atakują frontalnie stację Krzyżopol, bombardują, kule świszczą. Jednakże jest jeszcze kompania cała w rezerwie i kompanie zaangażowane nie zużyły swoich posiłków.
Wracam spokojny, acz zmachany. Kolacja. Przy stole wiadomość, że kontratak kompanii 9/51 od Nowosiółek wygnał przeciwnika z przedpola i zdobyto znów karabin maszynowy. O godz. 20 atak na Tarnawatkę Dużą krwawo odparty.”
Wojna, to nie tylko walka na froncie. Generał Jan Romer po zdaniu dowództwa dywizji jazdy został dowódcą etapów na froncie ukraińskim:
„W Warszawie prace około zorganizowania dowództwa etapów na Ukrainie postępowały normalnie.
U prezydenta ministrów Skulskiego i na radzie komitetu ekonomicznego ministrów, zgodnie z intencjami Naczelnika Państwa, dla handlu z Ukrainą ustalono jako zasadę następujący program: handel normować będzie ekspozytura rady ministrów przy moim dowództwie, z zastrzeżeniem mojej ingerencji; wykluczono wolny handel, utworzono natomiast państwową centralę handlową, której organami mogą być także wielkie związki handlowe z naszej strony, a partnerami przede wszystkim związki i kooperatywy ukraińskie. Ponieważ handle potrzebuje pewnej swobody ruchu, proponuję udział przedstawicieli rządu w zarządzie i buchalterii utworzonych spółek handlowych, celem kontroli i ewentualnego veta ze względów politycznych itp. oraz celem zapewnienia państwu udziału w zyskach, przy równoczesnym zapewnieniu spółkom możliwie najswobodniejszej autonomii w interesie sprawności handlu.”