14 czerwiec
Bolszewicka 14 DK próbując odciąć drogę odwrotu 3 Armii stoczyła pod Starosielcami bitwę z 7 DP.
Na Froncie Litewsko-Białoruskim trwały lokalne walki nad Autą.
Z komunikatu Sztabu Generalnego za dzień 14 czerwca:
„Na północnym froncie ponownie wywiązały się ostre walki, zwłaszcza pod Jamną i w rejonie jeziora Scho, dochodziły do nader silnego napięcia.
Nieprzyjaciel został wszędzie z wielkimi stratami odparty.
Wzdłuż górnej Berezyny, pomiędzy jeziorem Mesnushol i jez. Pielik oddziały nasze, pod dowództwem gen. Skierskiego, przeszły do akcji zaczepnej i pokonawszy w brawurowych atakach zaciekły opór nieprzyjaciela, opanowały Domżeryce, Kadubiszcze i Kossary, rozbijając tamtejsze załogi.
53 p. kaw. sow. W składzie 6 oficerów, 424 kozaków i 7 karabinów maszynowych, zaskoczony tą brawurową i niespodziewaną akcją, przeszedł w całości na naszą stronę.
Pomiędzy Borysowem i Bobrujskiem nieprzyjaciel w paru miejscach próbował sforsować Berezynę. Drobne oddziały, którym udało się przedostać na zachodni brzeg rzeki, zostały doszczętnie zniesione.
Dnia 12 bm. w czasie nieudanego ataku bolszewickiego na Rzeczycę, poległ dowódca 57 dyw. sow. oraz dwaj komisarze.
Akcja nasza w rejonie ujścia Prypeci, w związku z odzyskaniem Czarnobyla, w dalszym ciągu rozwija się pomyślnie.
Na froncie ukraińskim wojska nasze przekroczyły w porządku linie rzeki Teterowa. W rejonie Tomaszpola oddziały ukraińskie odparły słabsze ataki bolszewików.”
Szef Oddziału operacyjnego Nacz. D-twa
( – ) Stachiewicz, pułk. szt. g
Ostatnie dni ofensywy na Ukrainie przedstawia Tadeusz Kutrzeba:
„Sytuacja nieprzyjaciela w nocy z 13 na 14 VI przedstawiała się następująco: Grupa desantowa XII armii w rejonie na północ od Borodzianki i na północ od Teterewa, w kontakcie bojowym z grupą płk. Rybaka i częściami 1. dyw. leg.; armia Budionnego — w uszykowaniu do marszu na Korosteń nocowała: 14. d. j. — Korostyszew, 4. d. j. — Żytomierz, 6. i 11. d. j. w rejonie Berdyczowa.
Grupa Jakira wraz z 58. DP posuwały się strażami przednimi za frontem 3. armii.
Zamiarem armii konnej — w myśl rozkazów dow. frontu — było osiągnąć 14. VI.: 4. d. j. — Gorbylewo, 14. d. j. — rejon na zachód od Radomyśla. Dwie te dywizje tworzyły tzw. „grupę uderzeniową Woroszyłowa”, wówczas członka Rewolucyjnej Rady Wojennej.
Zamiarem dow. 3. armii było kontynuować marsz odwrotowy za rzekę Usze i jego wykonanie ochronić strażą boczną — 7. DP — od spodziewanego uderzenia armii konnej. Zamiarem Budionnego było „opanować rejon węzła kolejowego Korosteń oraz zniszczyć cofającą się po szosie Kijowskiej i wzdłuż kolei Korosteń—Kijów 3. armię polską, utrzymując równocześnie rejon Żytomierza”.
Te dwa zamiary przeciwników musiały doprowadzić do starcia 7. DP polskiej z 4. i 14. d. j. sowieckiej. Wytworzona w tym boju sytuacja musiałaby wpłynąć na dalsze decyzje stron obu, zmierzających do zrealizowania powziętych zamiarów: polskiego — wyjścia za Usze, sowieckiego -— rozbicia 3. armii.
Przewidywana bitwa nastąpiła, lecz tylko w postaci boju spotkaniowego pod Gorbylewem. W boju tym, dzięki zaskoczeniu jazdy sow. przez 7. DP i nie wytrwaniu jej na polu bitwy, wszedł w akcję po stronie polskiej tylko jeden pułk piechoty oraz pułk artylerii, rozbił na linii jego marszu stojącą 4. dyw. jazdy i utorował przemarsz 7. DP w nakazany rejon. Zarządzona przeciwakcja sowiecka była opóźniona, wojsko zanadto rozrzucone, by mogło przyjść z pomocą dywizji ponoszącej izolowaną porażkę.”
Na front wraca gen. Jan Romer:
„13 czerwca otrzymuję rozkaz Naczelnego Dowództwa udać się do dowódcy frontu, do Zwiahla, celem objęcia odcinka Słucza (Lubar-Zwiahel). Ale już następnego dnia rozkaz został zmieniony: ten odcinek obejmuje gen. Berbecki (którego 3. Dywizja Legionowa przychodzi koleją z północnego frontu), a ja mam objąć dowództwo formującego się korpusu jazdy dla zwalczania Budionnego (stał się on w Polsce powszechną, nieustającą zmorą).”
O zmęczeniu związanym z odwrotem pisze Władysław Broniewski:
Cofnęliśmy się. Od pięciu dni po raz pierwszy jestem w miejscu względnie bezpiecznym, tj. małym miasteczku Korosteniu, a więc rozkładam niniejszą księgę, którą dla pewności nosiłem w swym mapniku. Od pięciu dni nie jadłem nic porządnego (nawet teraz pisze głodny), nie spałem, nie rozbierałem się – jednym słowem, że mimo mego sztabowego przydziału czuję się jak każdy przeciętny żołnierz liniowy, a może nawet gorzej.
Przez bolszewicki pierścień przebijaliśmy się pod Borodzianką. Zacięta walka trwała dwa dni. Straty ciężkie, jednak nie napoleońskie.
Odwrót ten był swego rodzaju „majstersztykiem” sztuki wojennej, armia, otoczona ze wszystkich stron, obładowana ogromnym taborem, pokonywa defensywnie przeciwnika i prawie nic ze swego majątku nie traci.
(…)
Bolszewicy rzucili na nas jakieś lepsze, bitniejsze wojska i w dużej ilości. Trudno było w niektórych momentach utrzymać żołnierza.”
Temat odwrotu przewija się też u Mariana Kukiela:
„Baon II/51 już wieczór w ciężkiej walce na południe od Tomaszpola (gdzie łączy z Ukraińcami) musi kontratakować, odrzuca znaczną masę przeciwnika (kompanie 6 i 7). Po południu otrzymuję do generała niesłychanie bolesną wiadomość o dalszym odwrocie na linie wyjściowe, o zlikwidowaniu tym samym ofensywy naszej na Ukrainie. Gorzki wstyd pali.”