Ostatnie przygotowania przed natarciem na Kijów. Wojna w oczach Paryża

5 maj

Większość dnia Naczelny Wódz objeżdżał pozycje. W Berdyczowie spotkał się z gen. A. Listowskim.

Polska Agencja Telegraficzna przesłała informację, która została opublikowana w „Gazecie Warszawskiej” 5 maja pod tytułem „Prasa francuska o ofensywie polskiej”:

„Petit Parisien” podaje następujące szczegóły, dotyczące ostatniej ofensywy polskiej: Armia polska marszałka Piłsudskiego stoi przed bramami Kijowa, jest to następstwem zerwania układów pokojowych, wszczętych w połowie marca, a zerwanych przez rząd moskiewski przez nieprzyjęcie Borysowa jako miejsca rokowań pokojowych. Marszałek Piłsudski skonstatował koncentrację wojsk czerwonych na całym froncie polskim, a szczególnie na odcinku południowym. Wtedy zdecydował się uchwycić w swoje ręce inicjatywę i ugrupował 17 dywizji w okolicach zagrożonych, zapewniwszy sobie równocześnie współdziałanie Petlury i republiki Ukraińskiej, okupowanej w wielkiej części przez wojska czerwone. Jego front bojowy rozciąga się od Prypeci na północ aż do Dniestru na południe.

Jeżeli marszałek Piłsudski osiągnął tak świetne sukcesy, zawdzięczać to należy tej okoliczności, że cała ludność ukraińska powstała przeciw bolszewikom na skutek układu zawartego 23 kwietnia w Warszawie pomiędzy Ukrainą a Polską, w którym to układzie, granice pomiędzy obydwoma republikami zostały ustalone.

Marszałek Piłsudski zobowiązał się opuścić z wojskami swemi Ukrainę skoro tylko siły zbrojne republiki małoruskiej będą wystarczające, aby bronić jej niepodległości. Skutkiem tej ofensywy jest zupełne wyzwolenie Ukrainy z pod jarzma moskiewskiego. Zwolnienie to będzie miało bardzo poważne skutki dla wschodniej Europy.

Płk Tadeusz Kutrzeba tak opisuje przygotowania do drugiej fazy ofensywy:

„Rozkaz Naczelnego Dowództwa, zarządzający powyższe pogotowie do natarcia na Kijów, przeprowadzał również pewną reorganizację frontu. Generał Rydz-Śmigły objął obecnie dowództwo nad 3. armią, które dotąd sprawował osobiście Wódz Naczelny, a w skład 3. armii weszła ponownie 1. dyw. leg. i ponad to grupa płk. Rybaka, 7. bryg. jazdy i 15. dyw. piech. Natomiast 7. dyw. piech., dotychczas podległa generałowi Śmigłemu, przeszła pod rozkazy dcy 2. armii. Zmiana ta była powodowana zamiarem zgrupowania do natarcia na Kijów wojsk dobrze wyrobionych bojowo. Pod tym względem 15. dyw. górowała nad 7. dyw., która jako w całości zespolona jednostka, swój chrzest ogniowy otrzymała dopiero na polach Ukrainy.

„Zadaniem 3. armii” mówi powyższy rozkaz Naczelnego Dowództwa „będzie dotarcie do linii rzeki Dniepru, od ujścia rzeki Prypeci do ujścia rzeki Krasnej; zdobycie miasta Kijowa, utrzymanie w całości mostów na Dnieprze w Kijowie i zabezpieczenie miasta przez stworzenie przedmościa.”

Zadania 2. i 6. armii były w powyższej operacji drugorzędne i pochodne. Polegały one na ochronie 3. armii od południa i zapewnienie jej osłony linii kolejowej Mohylów—Koziatyn—Kijów. Natomiast 4. armia, gen. Szeptyckiego, sąsiadka 3. armii od północy, otrzymała zadanie dotarcia do Dniepru między Berezyną a Prypecią.